Artikelindex

Preek 22 januari 2017, Week van gebed voor de eenheid van de christenen

Bijbeltekst: II Korinthiërs 5: 14-20

A. Moeite van verzoening tussen mensen

Verzoening tussen twee mensen is een mooi woord,

twee mensen die het weer goed maken,

maar het is in de praktijk vaak een zware weg

en iets waar mensen nogal eens voor terug schrikken.

Als mensen elkaar lang niet hebben gesproken, niet hebben willen spreken,

kan het steeds zwaarder worden om een eerste stap te zetten.

Of u kunt het gevoel hebben dat u zou moeten vergeven.

Maar als u meent dat de ander iets fout heeft gedaan

en deze wil dat niet erkennen, deze weigert schuld te belijden,

dan valt er dus geen schuld te vergéven en is er ook niets op te lossen.

Verzoenen is ingewikkeld en zwaar.

Zo is het ook in het groot.

Het thema vd week van gebed is aangedragen door de Duitse kerken.

En in het beeld van de muur: klinkt de Berlijnse muur mee,

jarenlang beeld van de verdeling van Europa.

Maar ondertussen is het al weer zoveel jaar na 1989, toen die muur werd gesloopt,

en is de welvaart in de vroegere DDR nog steeds een stuk lager

dan in het westen van het land,

is er in het oosten een gevoel van achterstelling, is er nog steeds een kloof,

ondanks lange inzet voor verbetering.

Verzoening blijkt een langdurig proces.

Verzoening tussen kerken gaat ook langzaam,

als zouden ze toch het één en ander moeten delen.

Het samengaan hier van gereformeerd en hervormd

ging via een proces van jaren, van behoedzame kleine stappen,

zodat heel langzaam meer vertrouwen kon worden opgebouwd.

Verzoening in een ruimer gebied lijkt er voorlopig niet in te zitten.

En landelijk en wereldwijd beperkt men zich vooral tot praktische samenwerking tussen kerken, en is men al blij als het gesprek gaande gehouden kan worden.

B. Moeite van verzoening met God

In de Bijbel is verzoening niet alleen iets tussen mensen,

maar ook iets tussen mensen en God.

Mensen kunnen het besef hebben, dat ze dingen verkeerd hebben gedaan.

Maar durven ze dat voor zichzelf te bekennen,

durven ze dat voor God te belijden, vergeving te vragen?

Dat kost het één en ander.

Andersom kunnen mensen het gevoel hebben, dat Gód op afstand blijft

dat hij niet van zich laat horen, of te weinig.

Wanneer wordt nu eens vanaf die andere kant de kloof overbrugd?

C. Uitwegen die weinig opleveren

Als echte verzoening lastig is, kun je andere uitwegen zoeken.

Mensen kunnen zeggen: ik zet die ander, met wie ik een conflict heb,

met wie verwijdering gegroeid is, maar buiten haakjes.

Ik leef mijn eigen leven, en doe of de ander er niet is.

En soms gaat het ook niet anders.

Maar toch ergens in de diepte kan het probleem blijven zeuren,

het is slechts schijnbaar opgelost.

Mensen kunnen ook een harde aanpak kiezen:

Ik heb gelijk, en ik sta in mijn recht.

En als er iemand zich aan moet passen, dan is het de ander.

Het is een houding die mensen niet alleen in het klein toepassen,

maar die ook wordt aangehouden in verscheidene hoofdsteden,

sinds 2 dagen ook in Washington.

De kloven worden dan eerder groter dan kleiner, en verzoening raakt uit het beeld.

Maar zijn zulke luide uitingen van eigen gelijk

dan tekenen van sterkte of eerder van zwakte,

een onvermogen om over een kloof heen een begin van een brug aan te leggen?

D. Handelwijze van Jezus

In de evangeliën zien we Jezus optreden tussen mensen.

Met een wonderlijke vrijheid wendt hij zich tot mensen

die op afstand van anderen zijn gekomen

door ziekte, door hun leef- of handelswijze.

Hij ontkent niet dat zij fouten gemaakt kunnen hebben,

maar hij roept nu een nieuw moment uit:

Uw zonden zijn u vergeven, sta op, ga naar huis;

of: bij u wil ik in huis komen om te eten.

Mensen wordt teruggebracht in de gemeenschap met anderen

en worden ook rechtvaardig verklaard voor God.

Onder het verleden wordt een streep gezet.

Een nieuw begin met nieuwe mogelijkheden vangt aan.

En als gaandeweg het leven van Jezus blijkt dat de kloof tussen mensen en God te groot is,

dat mensen niet willen ingaan op de uitnodiging van God,

dan houdt Jezus niet aan de zijlijn vast aan zijn eigen gelijk,

maar zet hij zichzelf tussen mensen en God, als offer,

om beide te verbinden.

E. Nieuwe werkelijkheid (vs. 14v, 17, 19, 21)

Paulus, die deze dingen over Jezus heeft gehoord,

trekt er in zijn brief aan de chr. gemeente in Korinthe in Griekenland conclusies uit.

Als mensen zo in het leven gaan staan, als Jezus hun voorhoudt,

dan worden zij opnieuw verbonden: én met hun medemensen, én met God,

dan vallen de muren om hen heen weg,

worden ze nieuwe mensen, een nieuwe schepping.

Dan hoeven ze niet in hun schulp te kruipen bij conflicten,

dan hoeven ze ook niet als het tegengestelde: zichzelf groot te maken tegenover anderen,

hun eigen trots te laten zien,

dan worden zij als mens met al hun zwakheid en fouten

door God aanvaard en gewaardeerd

en weten ze zich verbonden met andere mensen

als lotgenoten, die evenals zij zelf fouten maken

en vergeving nodig hebben: van mensen, van God.

Levend in relatie met Jezus

word je een nieuwe mens, een nieuwe schepping,

vrij, en tegelijk dienstbaar voor anderen.

F. Zelf aan verzoening werken (vs. 14, 16, 18)

Als mensen zich een nieuwe plek krijgen

tussen andere mensen, voor God,

dan is dan echter geen eindpunt.

Paulus zegt: “Nu ik weet van de verzoening die bij Jezus te vinden is,

dan moeten wij ons des te meer inzetten voor verzoening om ons heen.”

Als wij gezien hebben met welke liefde Jezus mensen een plek terug gaf tussen anderen,

voor God,

dan ligt het voor de hand om ook te kijken, hoe wij verzoening dichterbij kunnen brengen,

niet als iets dat wij opleggen,

maar geduldig, volhardend, creatief,

om mensen vrij te maken van muren die hen afsluiten,

om ze te laten delen in de nieuwe schepping, die Jezus liet oplichten.

G. Perspectief

Verzoening, het opheffen van spanningen,

het in vrede en vriendschap verbonden zijn,

het is iets moois, en iets om dankbaar mee te zijn als het bereikt wordt.

Maar het kan ook een moeilijke en lange weg zijn om daar te komen,

tussen mensen, tussen kerken, tussen landen.

Vaak staat de verzoening nog uit, is er nog een kloof, is de afstand een feit.

Als verzoening zelf nog niet mogelijk is,

zet de liefde, die in Christus getoond wordt, ons in elk geval aan

tot een open verzoeningsgerichte hoúding,

tot een opletten, of er kieren, gaten in de muren ontstaan,

als signaal dat steen voor steen de muur verlaagd kan worden,

dat ontmoeting mogelijk wordt, handen geschud,

verzoening voorstelbaar,

als een nieuwe schepping.

Amen.