Artikelindex

KOM SCHEPPER, GEEST

Er zijn vele liederen voor het Pinksterfeest. Eén van de oudst bekende is ‘Kom Schepper, Geest’, in het Latijn ‘Veni Creator Spiritus’, uit de 9e eeuw.

Het lied wordt niet alleen gebruikt op Pinksteren, maar ook bij de wijding van priesters, opening van synodes, kiezen van een nieuwe paus, kroning van koningen.

In het Liedboek (2013) is het te vinden als lied 360. Wat zegt dit lied over de heilige Geest?

1. Kom Schepper, Geest, daal tot ons neer,

houd Gij bij ons uw intocht, Heer;

vervul het hart dat U verbeidt,

met hemelse barmhartigheid.

Het eerste wat over de Geest wordt gezegd, is dat deze Schepper is. De Geest roept tot leven wat er nog niet was. Dat sluit aan bij de eerste verzen van de Bijbel: “De Geest zweefde over de wateren.” Waar een gebied voor mensen nog onoverzichtelijk, doods is, gaat de Geest al aan het werk. De Geest laat in de levens van mensen en in de kerk nieuwe mogelijkheden zien, waar we zelf niet op gekomen waren. De Geest trekt dingen vlot, maakt openingen naar de toekomst, baant nieuwe wegen.

Het lied is een lofzang, maar in zekere zin ook een smeekbede. Want er klinkt in door, dat wij mensen het niet op eigen kracht redden. Onze geest is niet moedig, krachtig, genoeg. We zijn zelf niet voldoende creatief. Daarom ontstaat de bede om een ándere geest, van elders: “kom Schepper Geest”.

4. Verlicht ons duistere verstand,

geef dat ons hart van liefde brandt,

en dat ons zwakke lichaam leeft

vanuit de kracht die Gij het geeft.

Deze Geest komt tot mensen, maar is niet grijpbaar, niet vast te houden, is vluchtig. Je kunt het ook zeggen: Deze heilige Geest laat zich niet misbruiken in mensenhanden en blijft vrij. Deze niet grijpbare Geest is echter niet onbekend. Hij is niet één van de vele geesten die op aarde rondwaren en mensen allerlei kanten op willen blazen, om er zelf beter van te worden. De heilige Geest komt ergens van vandaan en heeft iets goeds voor ogen.  

6. Doe ons de Vader en de Zoon

aanschouwen in de hoge troon,

o Geest, van beiden uitgegaan,

wij bidden U gelovig aan.

De Geest van Pinksteren komt van de Vader en de Zoon vandaan. Het werk van de Geest ligt in het verlengde van wat Vader en Zoon doen.

Deze Geest werkt op aarde in kleine stappen en soms grotere doorbraken aan een nieuwe wereld waar de Vader en de Zoon op gericht zijn.

Daarbij vraagt de Geest aan mensen om mee te werken. In dat proces raken we meer vertrouwd met het werk van de Vader en de Zoon, leren we hen kennen, ‘aanschouwen’ we hen. De Geest werkt om de hemelse werkelijkheid van de Vader en de Zoon op aarde vaste voet aan de grond te laten krijgen. Het lied loopt er op uit, dat wij om alles wat de heilige Geest doet, deze Geest van Pinksteren zullen aanbidden.  

A. Bruin