Artikelindex


NOOIT LICHTER VING DE LENTE AAN   Dit nummer van de Voetstappen ontvangt u rond 5 mei. Voor die dag schreef de dichter Ad den Besten Lied 709 uit het Liedboek: Nooit lichter ving de lente aan
dan toen uw hand ons volk bevrijdde.
Hoe hebben wij in dat schoon getijde
verheugd maar huiverend verstaan:
Gods vijanden vergaan. Het lied begint met de sfeer van het voorjaar op te roepen, van nieuw leven. In 1945 moet dat gevoel extra sterk geweest zijn. De laatste regel van het eerste couplet gaat terug op de preek die ds. K.H. Miskotte op 9 mei 1945 hield in de Nieuwe Kerk te Amsterdam, n.a.v. Psalm 92: 10, waar staat “Uw vijanden vergaan”. Want, zo stelde Miskotte, het nazi-regiem had zich niet alleen als vijand tegen andere volken gericht, maar tegen de joden in het bijzonder, en daarin tegelijk tegen de God van Israël. De Tweede Wereldoorlog was ten diepste een geestelijke strijd geweest. Den Besten verwoordt in couplet 2 de dromen van vlak na de oorlog:De nieuwe mens, zo droomden wij,
verbrak de slavernij.                 In de loop van de jaren hebben mensen echter niet geleefd naar hun dromen van toen. De werkelijkheid is anders geworden. Mens en schepping zijn het slachtoffer geworden (vs. 3):Doodskou gaat uit van onze hand
naar mens en dier en plant.Mensen zijn in hun vrijheid verdwaald. De dichter legt ons in couplet 4 zelfs in de mond dat wij zelf ons tegen God zijn gaan verzetten. De vijand is niet buiten ons zoals eerst, maar de  vijandschap tegen God zit in onszelf. Wíj willen niet die ‘nieuwe mens’ (vs. 2)  worden:  O God, wat zijn we dwaas geweest,
dat we aan de vrijheid zó gewenden,
dat we de vijand niet herkenden,
in opstand tegen U, het meest
in eigen hart en geest. De conclusie moet zijn, dat een andere vrijheid nodig is, van andere oorsprong. Daarom eindigt het lied met een bede om van God te mogen ontvangen: een nieuwe lente-tijding en levensadem, Woord en Geest. In de vrijheid die Christus biedt (Galaten 5: 1), een vrijheid onder Gods open hemel, kunnen krachten tot diepere bevrijding gevonden worden: Vergeef het ons! Raak ons weer aan
Met levensadem, lente-tijding,
en doe met krachten ter bevrijding
ons hier in Christus' vrijheid staan.
God laat ons niet vergaan!

Als we dit slot van harte mee willen bidden, is dat een begin van omkeer, een begin van een nieuwe ‘lichte lente’ (vs. 1). A. Bruin