Artikelindex

 

 

DE UITSTRALING VAN EEN KLEIN SCHOTS EILAND

Tijdens mijn vakantie was ik een halve dag op het Schotse eilandje Iona, Vanaf Glasgow is het nog een stuk naar het noordwesten, tot de kustplaats Oban, vervolgens de veerboot naar het eiland Mull, en na Mull een volgende veerboot naar Iona.

Iona is een eiland met een plaats in de kerkgeschiedenis. De Ierse monnik Columba landde in 563 op Iona, met elf metgezellen, als twaalf nieuwe discipelen van Jezus. Ze stichtten daar een klooster. Vanuit Iona ondernamen ze zendingstochten door Schotland en Noord-Engeland en stichtten ze daar kloosters. In één van die Noord-Engelse kloosters (in Ripon) werd Willibrord als jongen opgenomen, waarna hij eind 7e eeuw het Evangelie naar Nederland bracht. Iona speelde tot het jaar 1000 een belangrijke rol in het netwerk van kloosters in het noorden van Groot Brittannië, totdat het door de Vikingen twee maal verwoest werd. In de tijd van de Reformatie werden het mannenklooster en het in 1203 erbij gekomen vrouwenklooster buiten gebruik gesteld.

Eeuwenlang vervielen de kloostergebouwen.

In 1938 werd het klooster echter nieuw leven ingeblazen. George MacLeod, predikant van

de Church of Scotland in Glasgow was begaan met de armoede die in de stad heerste. Met werkloze arbeiders en theologie-studenten herstelde hij in de jaren ’30 de kloostergebouwen.

In 1938 werd de Iona Community opgericht, een moderne vorm van een klooster-gemeenschap. Tegenwoordig telt de Community een paar duizend leden en vrienden die ieder in eigen land en omgeving vanuit de regels van de gemeenschap willen leven.

Verder ontvangt het klooster op Iona tienduizenden pelgrims, gasten en toeristen per jaar.

In de Iona Community worden eigen liturgische teksten geschreven en liederen gemaakt,

die vervolgens hun weg over de wereld vinden. In het Liedboek komt b.v. lied 833 ‘Neem mij aan zoals ik ben’ uit Iona.

De Iona Community heeft een aantal kenmerken.

Ze staat in de brede oecumenische traditie. Veel teksten geven centrale betekenis aan de Drie-eenheid. Zoals de volgende tekst van schuldvergeving:

“Moge God je vergeven,

Christus je vernieuwen

en de Geest je doen groeien in liefde.”

Als tweede is er de sociale dimensie. De leden en vrienden zeggen toe om zich in te zetten voor het welzijn van mensen en van de aarde. Dat komt ook tot uiting in de liturgische teksten. Bij de afsluiting van het dagelijkse ochtendgebed wordt gezegd:

“Wij zullen God geen geschenken aanbieden die ons niets kosten.

Wij zullen de vrede zoeken en ons ervoor inzetten.”

Als derde kenmerk is er de aandacht voor heel de schepping, die aansluit bij het Keltische christendom van de vroege tijd van Iona, en die nu weer actueel wordt met de klimaatcrisis. Het land, de zee (rondom het eiland Iona!), de sterren, worden vaak genoemd in de teksten, zoals in deze zegenbede, die ook weer de menselijke verantwoordelijkheid noemt:

“Moge de hemel je zegenen, moge de zon op je schijnen, moge de regen dansen op je laarzen, mogen de sterren maken dat je je verwondert en glimlacht.

Moge de aarde je zegenen, en moge jij de aarde zegenen, door te planten, door protest,

en het delen van voedsel.”

 

Zo is op Iona een oude christelijke traditie weer opnieuw tot leven gekomen en heeft het klooster, net als in de 6e eeuw, een uitstraling die ver voorbij de kusten van het eiland gaat.

A. Bruin